Tarsal tünel sendromu, posterior tibial sinirin ayak bileğindeki sıkışma nöropatisine verilen isimdir (Şekil 1). Nöropati, sinirin tarsal tünel içinde veya tünelden çıktıktan sonra dallarından birinde ortaya çıkabilir. Bu durum el bileğindeki karpal tünel sendromuna benzer, ancak daha nadir görülür. Hastalar genellikle orta yaşlı ve ileri yaştaki kişilerdir. Erkekler ve kadınlar eşit oranda etkilenir.

Tarsal tünel, tibianın önde, talus ve kalkaneusun arka çıkıntısının ise yanda yer aldığı, kemik ve bağ dokusundan oluşan bir kanaldır. Siyatik sinirin bir dalı olan posterior tibial sinir, tünele proksimalden girer ve tünel içinde üç dala ayrılır: medial ve lateral plantar ve medial kalkaneus sinirler. 

Nedenleri

Tarsal tünel sendromunun nedeni nadiren tam olarak saptanabilir. Genel olarak, tarsal tünel içinde belirli bir yaralanma veya yer kaplayan bir lezyondan kaynaklanır. Bunlar şu şakilde sıralanabilir: 

Tendon kılıfı ganglionu

Tarsal tünel içinde lipom

Sinir üzerine baskı yapan ekzostoz veya kırık parçası

Tünele doğru çıkıntı yapan medial talokalkaneal koalisyon

Tünel içinde posterior tibial siniri çevreleyen genişlemiş venöz kompleks

Arka ayağın şiddetli pronasyonu ve buna bağlı olarak posterior tibial sinirin gerilmesi

Kanal içinde posterior tibial sinirin nörilemoması

Belirti ve Bulguları

Hastalar tipik olarak ağrıyı tarif etmekte zorlanırlar.

Şikayetler genellikle ayak parmaklarında ve ayak tabanında yanma, karıncalanma ve uyuşmadır. Semptomlar genellikle aktiviteyle şiddetlenir ve istirahatle düzelir, ancak bazı hastalar istirahatte daha kötü, ayaktayken ise daha iyi hissederler.

Hastaların yaklaşık %33’ünde ağrı, bacağın iç yanı boyunca yukarı, baldırın orta kısmına kadar yayılır.

Fiziksel Muayene

Şiddetli bir karıncalanma ve yanma varsa, muayenede pozitif bulguların olması ve pozitif bir sinir iletim çalışması (EMG) ile tanı konulabilir.

Sinir hassas olabilir veya seyri boyunca perküsyonla (sinire işaret veya orta parmakla vurma, Tinel işareti) gösterebilir.

Bazen yumuşak dokularda iğ şeklinde veya daha yaygın bir şişlik palpe edilebilir.

Duyu ve kuvvet kaybı genellikle mevcut değildir veya değerlendirilmesi zordur.

Eski bir yaralanma veya artroz olasılığını dışlamak için ayağın duruşuna ve hareket açıklığına bakmak gerekir.

EMG’de duyusal ileti hızının en doğru çalışma olduğuna inanılmaktadır (%90’a kadar hassasiyet). 

Tanıya yardımcı özel bir laboratuvar testi yoktur. Rutin testler ayırıcı tanıya yardımcı olabilir.

Görüntüleme Prosedürleri

Rutin radyografiler

Yer kaplayan bir lezyondan şüpheleniliyorsa manyetik rezonans görüntüleme

Tedavi

Tedavi nedene göre belirlenir.

Yer kaplayan lezyonlar cerrahi olarak çıkarılmalıdır. Aksi takdirde cerrahi olmayan tedavi yöntemleri önerilir. Neden tenosinovit ise antiinflamatuar ilaçlar veya steroid (kortizon) enjeksiyonu yararlı olabilir.

Fizik tedavi (US, LAZER, nöral mobilizasyon teknikleri) yararlı olabilir. Ayağı nötr pozisyonda tutmak (pronasyonu önlemek) için tabanlık gibi ortezler önerilebilir. Ödem varsa elevasyon ve kompresyon çoraplarıyla tedavi edilmelidir.

Tolere edildiği sürece normal aktiviteler yapılabilir.

Konservatif tedavi yeterli olmaz ise cerrahi tedavi gerekebilir. Ancak bazen cerrahi girişimlerin başarısız olabileceği veya olayın nüks edebileceği unutulmamalıdır.